Tegels waterpas zetten betekent dat je elke tegel op exact dezelfde hoogte legt, zonder dat er één uitsteekt of verzakt. Dat doe je door een egaal zandbed te maken, een waterpas te gebruiken en elke tegel afzonderlijk te controleren voordat je verder gaat. Doe je dat niet, dan liggen er na verloop van tijd losliggende tegels, blijft water staan of struikel je over een rand die een paar millimeter te hoog ligt.
Wat je nodig hebt voordat je begint
Zorg dat je de volgende materialen bij de hand hebt: een waterpas (bij voorkeur minimaal 120 cm lang), een rubberen hamer, scherp zand of tegelsplit, een schop en een lat of afstrijkregel. Een langere waterpas geeft een betrouwbaardere meting dan een kort exemplaar, omdat kleine oneffenheden beter uitgemiddeld worden. Heb je een grote oppervlakte, dan is een rotatielaser handig, maar voor een gewoon tuinterras of binnenruimte is een goede traditionele waterpas meer dan voldoende.
De ondergrond goed voorbereiden
Een tegel kan alleen waterpas liggen als de ondergrond dat ook is. Verwijder eerst de oude tegels of strooi nieuw zand op de kale ondergrond. Verdeel het zand gelijkmatig en strijk het af met een lat die je over twee geleiderails trekt op de gewenste hoogte. Gebruik hiervoor scherp zand of een zand-cementmengsel (1 deel cement op 4 delen zand) als je extra stevigheid wilt. Het zandbed is bij een normaal tuinterras doorgaans 3 tot 5 cm dik.
Let op een lichte afschot als de tegels buiten liggen. Een hellingspercentage van ongeveer 1 tot 2 procent richting de tuin of afvoer zorgt dat regenwater wegloopt. Dat is ongeveer 1 cm daling per meter. Dit afschot verwerk je al in het zandbed, zodat de tegels zelf visueel waterpas ogen maar water toch afvoeren.
Tegels waterpas zetten: de praktische stappen
Leg de eerste tegel op het zandbed en druk hem licht aan. Leg daarna je waterpas op de tegel en lees de bel af. Staat de bel precies in het midden? Dan ligt de tegel goed. Wijkt de bel af? Tik dan met de rubberen hamer voorzichtig op de hoge kant, of voeg aan de lage kant iets meer zand toe. Controleer daarna altijd opnieuw.
- Leg de waterpas in de lengterichting van de tegel.
- Draai de waterpas 90 graden en meet ook in de dwarsrichting.
- Leg de waterpas over twee aangrenzende tegels om de aansluiting te controleren.
- Tik bij het afschot bewust op de lage kant: de bel mag dan iets van het midden afwijken, afhankelijk van het gewenste percentage.
Herhaal deze stappen voor elke volgende tegel. Leg ook regelmatig de lat of langere waterpas over meerdere tegels tegelijk. Zo merk je vroeg of er een kleine bobbel of kuil in het geheel ontstaat, en kun je dat corrigeren voordat de omgeving al verder is afgewerkt.
Veelgemaakte fouten bij het waterpas leggen
Een veel voorkomende fout is te hard tikken met de hamer waardoor de tegel scheef zakt in het zand. Tik altijd licht en meet tussendoor. Een andere valkuil is het zandbed niet dicht genoeg aangestampt hebben. Als het zand nog los is, zakt de tegel na het belasten alsnog weg. Stamp of verdicht het zand daarom goed voor je begint met leggen.
Sommige mensen slaan het dubbel controleren over: ze meten alleen in één richting. Een tegel kan in de lengterichting waterpas zijn maar toch schuin liggen in de dwarsrichting. Meet dus altijd in beide richtingen. Bij grotere tegels (vanaf 60×60 cm) is dat nog belangrijker, omdat kleine afwijkingen meer opvallen.
Aansluiting op bestaande tegels of bestrating
Als je nieuwe tegels moet aansluiten op een bestaand vlak dat niet helemaal recht is, heb je twee opties. Je past het zandbed aan zodat de nieuwe tegels aansluiten op de hoogte van de bestaande tegels, ook al wijkt dat iets af van perfect waterpas. Of je neemt de bestaande situatie als nulpunt en werkt van daaruit verder waterpas. De tweede aanpak werkt het beste als het bestaande vlak al redelijk goed ligt. Ligt het bestaande vlak duidelijk scheef, dan is het beter om een duidelijke overgang te maken en de nieuwe tegels wél volledig waterpas te leggen.
Ga je een veranda of afdak plaatsen op een bestaand terras dat niet helemaal recht is? Dan kun je stelblokjes of kunststof passen gebruiken om hoogteverschillen op te vangen, zonder de hele bestrating opnieuw te leggen. Die aanpak is eenvoudiger maar minder definitief dan alles opnieuw in zand te zetten.
Neem de tijd voor elke tegel, meet twee keer en corrigeer direct. Een kwartiertje extra werk per tegel bespaart je later een veel grotere klus bij het rechtzetten van een heel terras dat is weggezakt of scheef is komen te liggen.
